Ik zou eigenlijk moeten, maar ik doe het niet…
Ik moet eigenlijk meer bewegen. Ik moet eigenlijk wat kilootjes kwijt, ik zou vaker ‘nee’ moeten zeggen en ik zou ook eens moeten proberen om dat nieuwe computerprogramma onder de knie te krijgen.
Als je iemand een van deze dingen hoort zeggen, dan kun je rustig aannemen dat het een kansloze missie is. Je hoort het al aan de taal: ‘moet eigenlijk’ impliceert dat je het als een verplichting voelt (anders gebruik je wel het woord ‘wil’). ‘Eigenlijk’ zwakt de hele boodschap af en ‘zou moeten proberen’ betekent in het meest gunstige geval dat je voor de vorm een poging waagt, maar met weinig overtuiging.
In deze blog vertel ik je:
- hoe de juiste taal helpt om je doelen te bereiken;
- hoe het kan dat je weet dat iets goed voor je is, maar je het toch niet doet;
- hoe je je kansen vergroot om je doelen te bereiken.
Gebruik de juiste taal
Formuleer positief, krachtig en doelgericht. Geen twijfeltaal als ‘eigenlijk’, ‘misschien’, ‘proberen’ en ‘zou moeten’. Je wilt iets of je wilt het niet. En als je het wil, dan doe je het. Natuurlijk kan dat mislukken, maar dat zie je dan wel weer. Dan stel je je plannen bij.
Saboteer jezelf in ieder geval niet door op voorhand al te zeggen dat je het ‘gaat proberen’. Proberen is niets. Je doet iets, of je doet iets niet. Je gaat dus meer bewegen, of niet. ‘Proberen meer te bewegen’, is geen daadkrachtige, oplossingsgerichte instelling. Datzelfde geldt voor woorden als ‘eigenlijk’, ‘misschien’ en ‘zou moeten’. Hiermee zeg je impliciet al dat je er niet echt voor gaat. Je geeft jezelf alvast een escape.
Het werkt dus beter om te zeggen ‘ik wil meer bewegen’. Dan is het van jou. Jij spreekt uit dat je het wil en dat doet het goed in je hersenen. Als je naar jezelf of een andere uitspreekt wat je wilt en wat je gaat doen, dan is de kans groter dat je het waarmaakt. Mensen willen nu eenmaal consistent zijn. En dat ben je alleen als je doet wat je zegt. In mijn blog ‘hoe maak ik een vision board dat je helpt om je doelen te realiseren’, vertel ik je meer over het positief verwoorden van je doelen en waarom dat werkt.
Waarom doe je soms niet wat je ‘eigenlijk wel’ wil?
Ken je dit mooie driehoekje al? Zoals Harrie Brakel, bedenker van dit model, stelt: “de psychologie zit vol mooie driehoeken.” Nou, dit is een van mijn favoriete driehoeken. Dit model gebruik ik ook in trainingen graag en vaak en het is op al je doelen en verandertrajecten van toepassing. Hieronder leg ik hem uit in een sterk vereenvoudigde versie, om het voor nu behapbaar te houden. Alle drie de factoren hebben namelijk effect op elkaar en dat maakt het een dynamisch en gelaagd model. Voor de liefhebbers: binnenkort schrijf ik een hele blog over dit model en dan kun je er helemaal induiken 🙂
Verandernoodzaak: Stap één in een veranderproces. Je moet eerst vinden dát er iets moet veranderen, er moet een noodzaak zijn. Deze stap zit nog vooral op rationeel niveau. Je hebt bijvoorbeeld bedacht dat je wil afvallen. Je hebt daar ook een aantal argumenten bij bedacht: ‘Het is gezonder’, ‘ik pas de helft van mijn kleren niet meer’, ‘ik heb last van mijn gewrichten’. In dit stadium is ‘willen afvallen’ alleen nog een gedachte, iets in je hoofd. Je voelt het nog niet in je hart of je buik. Toch is het belangrijk dat je aandacht geeft aan deze eerste stap: zonder noodzaak geen verandering, dus zorg dat je helder hebt wat het voor jou noodzakelijk maakt.
Veranderbereidheid: Stap twee in het veranderproces. Dit gaat verder dan alleen een gedachte, je voelt het, je wilt het echt. Je bent bereid de benodigde ‘offers’ te brengen. Je wil echt die lekkere wijn voorlopig niet meer drinken, je favoriete chips laten staan en stoppen met chocolade eten. Je wil je avondje op de bank inruilen voor de sportschool. Je bent voorbereid op mensen in je omgeving die je pushen om toch dat gebakje te nemen, omdat je anders ‘zo ongezellig bent’.
Verandervermogen: Stap drie in het veranderproces. Als je hebt bedacht wat je anders wilt en bereid bent om de ‘offers’ te brengen, dan is het zaak dat je weet hoe. Dit gaat dus over kennis en vaardigheden. Je weet hoe je op een verantwoorde manier kunt afvallen. Je weet welke voedingsmiddelen je gerust kunt eten en welke je beter kunt vermijden. Je kunt koken en je hebt inzicht in hoe je het beste kunt omgaan met je medicatie/allergie/veganistische leefstijl. Hieronder valt ook inzicht in je onvermogen; wat kun je niet, wat zijn je valkuilen en risico’s en hoe vermijd of verklein je die?
Samengevat: als je bedenkt dat je wil afvallen, dan is de volgende stap dat je je verdiept in de ‘offers’ die dat van je vraagt. Ben je bereid die te brengen? Zo ja, dan is de laatste stap dat je over de benodigde kennis en vaardigheden beschikt.
Misschien begrijp je nu ook al waar het soms mis gaat. Je kunt honderd dingen bedenken, maar als je niet werkelijk bereid bent om te veranderen, om offers te brengen, dan lukt het niet. Sommige mensen zeggen ‘alle verandering doet pijn.’ Dat vind ik altijd heel dramatisch, maar er zit wel een kern van waarheid in. Veranderen kost moeite. Het vraagt doorzettingsvermogen, discipline en de kracht om je eigen koers te volgen.
Vergroot je veranderkansen
Hoe kun je jezelf helpen in een verandertraject? In ieder geval dus door je doelen positief en daadkrachtig te formuleren. Daarnaast helpt het enorm als je een zogenaamd lonkend perspectief hebt. Met andere woorden, vraag jezelf af wat er verbetert in je leven als je afvalt, vaker nee zegt, of dat computerprogramma beheerst. Wat heb je of kun je dan, wat je nu niet hebt of kunt?
Dit lonkende perspectief maakt het makkelijker om de verleidingen te weerstaan die op je pad komen. Want er zullen altijd mensen zijn het niet waarderen dat je ineens ‘nee’ zegt, die je ongezellig of saai noemen omdat je taart of alcohol weigert, en mensen die je een nerd of een streber vinden omdat je iets nieuws wilt leren of ergens beter in wil worden. Het zij zo. Jij weet waar je het voor doet en als je dat scherp voor ogen houdt, brengt niemand je uit koers.
Moet je alleen nog zorgen dat je weet hoe je respectvol ‘nee’ zegt, hoe je het beste je nieuwe gewicht kunt bereiken en hoe je dat computerprogramma onder de knie krijgt. Maar voor kennis en vaardigheden geldt: als je wilt veranderen, dan vind je wel een weg. Op internet is heel veel informatie te vinden. Vrienden, familie en collega’s kunnen je ondersteunen, je kunt aankloppen bij professionals (je huisarts, een diëtist, coach, of personal trainer), of je sluit je aan bij een kookclub, een hardloopgroepje of een ander gelijkgestemden-gezelschap.
Dus, wat is belangrijk om je doelen te halen?
- Formuleer je doel positief en krachtig.
- Doorloop de veranderdriehoek.
- Zorg voor een lonkend perspectief.
P.S.: Kun je dat lonkend perspectief niet bedenken? Of ben je niet bereid de offers te brengen? Dat is ook goed. Dan is het kennelijk niet jouw doel (maar misschien dat van je partner, werkgever, of een vriend :)). Laat het dan los, of herformuleer het naar een doel dat wel bij je past en waarvoor je wel intrinsiek gemotiveerd bent om het te halen.
Wil je hierover meer weten? Lees dan ook mijn blog over doelen stellen én realiseren en mijn blog over overtuigingen.
Succes!